Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego, drugą co do wielkości kategorią wydatków w budżetach domowych są koszty związane z eksploatacją budynków – w tym zakup mediów i nośników energii. Jaką rolę w tym kontekście odgrywa cyrkulacja ciepłej wody użytkowej (CWU)? Okazuje się, że znaczną.
Cyrkulacja CWU – komfort i oszczędność
Cyrkulacja CWU pełni nie tylko istotną funkcję higieniczną, chroniąc instalację przed stagnacją i rozwojem bakterii np. Legionella 💬, ale również znacząco wpływa na komfort użytkowania. Kluczowym problemem, który rozwiązuje, jest długi czas oczekiwania na ciepłą wodę – szczególnie w punktach poboru oddalonych od źródła, takich jak umywalka na piętrze domu. W takich przypadkach czas oczekiwania może przekraczać 30 sekund.
Dodatkowo, opóźnienie w dostępie do ciepłej wody wiąże się z marnotrawstwem – zanim woda osiągnie odpowiednią temperaturę, z instalacji wypływa znaczna ilość niedogrzanej wody. Przykładowo, w rurze o średnicy Ø20 i długości 12 metrów prowadzącej do wspomnianej umywalki, może zostać zmarnowane nawet 2,5 litra wody (Rys. 1).
Rys. 1. Brak cyrkulacji ciepłej wody lub jej nieprawidłowe działanie prowadzi do wydłużonego czasu oczekiwania na ciepłą wodę. W przypadku czteroosobowej rodziny dzienne straty wody mogą przekraczać 40 litrów, co w skali roku oznacza nawet 15 m³ zmarnowanej wody.
Roczna strata 15 m³ wody przekłada się, przy obecnych stawkach za wodę i odprowadzanie ścieków, na dodatkowe koszty rzędu 230–475 zł rocznie.
Dla porównania, taka ilość wody mogłaby zostać wykorzystana do:
- brania 300–400 pryszniców,
- 15-krotnego podlania trawnika o powierzchni 200 m².
Rozwiązania Wilo dla układów cyrkulacji CWU są dostosowane do obiektów o różnej wielkości i oferują szeroki zakres funkcji użytkowych. Przykładem są poniższe modele pomp, które odpowiadają na zróżnicowane potrzeby instalacyjne:
Wilo-Star-Z NOVA T – zaawansowana regulacja dla najmniejszych układów cyrkulacji CWU
Efektywna praca układu cyrkulacji ciepłej wody użytkowej (CWU) powinna minimalizować zarówno zużycie energii przez pompę, jak i straty ciepła w instalacji. Nowoczesne pompy doskonale radzą sobie z pierwszym z tych wyzwań. Przykładem jest model Wilo-Star-Z NOVA T (Rys. 2), zaprojektowany z myślą o małych obiegach cyrkulacyjnych CWU.
Pompa zużywa jedynie od 5 do 7 W energii, a dzięki możliwości ustawienia harmonogramu pracy oraz funkcji termostatycznej, jej dzienne koszty eksploatacji nie przekraczają 3 groszy. W skali roku oznacza to zaledwie około 10 zł (przy założeniu: 6 W * 5 h * 340 dni; cena energii: 1,03 zł/kWh).
Rys. 2. Wilo-Star-Z NOVA-T zapewnia najwyższy poziom efektywności energetycznej i komfortu użytkowania dzięki zastosowaniu silnika synchronicznego, programatora czasowego oraz czujnika temperatury.
- Minimalne zużycie energii: od 5 do 7 W;
- Możliwość pracy z podwyższoną temp. wody: do 95°C;
- Możliwość pracy z twardą wodą: do 3,57 mmol/l (20°dH);
- Programator czasowy z wygodnym panelem obsługowym;
- Wbudowany czujnik temperatury dla funkcji regulacyjnych;
- Wykrywanie trybu dezynfekcji termicznej w obiegu CWU;
- Wbudowany zawór zwrotny i kulowy odcinający.
Rys. 2. Wilo-Star-Z NOVA-T zapewnia najwyższy poziom efektywności energetycznej i komfortu użytkowania dzięki zastosowaniu silnika synchronicznego, programatora czasowego oraz czujnika temperatury.
Wilo-Yonos MAXO-Z – ponadstandardowa trwałość i wydajność
Pompy cyrkulacyjne w większych instalacjach pracują w trudnych warunkach – są intensywnie eksploatowane i narażone na większe obciążenia. Właśnie z myślą o takich wymagających zastosowaniach powstała Wilo-Yonos MAXO-Z (Rys. 3).
To urządzenie wyróżnia się w swojej klasie wyjątkowo szerokim zakresem temperatury przetłaczanej wody – aż do +80°C w trybie ciągłym i nawet +110°C przez 2 godziny, podczas gdy standardem rynkowym jest zazwyczaj +65°C.
Jednak największą zaletą tej pompy jest jej odporność na wysoką twardość wody. Wilo-Yonos MAXO-Z może pracować z wodą o twardości do 3,57 mmol/l (20°dH), podczas gdy większość konkurencyjnych modeli dopuszcza maksymalnie 14°dH. W praktyce oznacza to niezawodne działanie nawet w regionach Polski, gdzie występuje bardzo twarda woda.
Dodatkowo, pompa została wyposażona w funkcję automatycznego odblokowywania wirnika, co znacząco ułatwia rozruch w przypadku obecności osadów i zanieczyszczeń w instalacji.
Rys. 3. Aż 5 lat gwarancji na pompę cyrkulacyjną Wilo-Yonos MAXO-Z to efekt jej wyjątkowej trwałości i ponadprzeciętnych możliwości eksploatacyjnych.
O wyjątkowej trwałości nie tylko części hydraulicznej, ale również automatyki pompy świadczy znacznie zwiększona liczba możliwych załączeń — aż do 20 na godzinę i 100 na dobę (dla porównania: standardowe pompy umożliwiają jedynie 3–4 załączenia na godzinę). Dzięki temu możliwe jest nawet zastosowanie prostego sterowania napięciowego.
W przypadku potrzeby integracji z systemem automatyki budynkowej (BMS), pompę można wyposażyć w moduł Wilo-Connect Yonos MAXO. Umożliwia on sterowanie pracą pompy poprzez wejście „Ext. OFF” oraz zapewnia sygnał gotowości do pracy SBM. Standardowo pompa wyposażona jest również w styk sygnału usterki SSM.
Dodatkowo, precyzyjne dopasowanie trybu pracy do charakterystyki instalacji umożliwia wybór jednego z trzech trybów regulacji: Δp-c (stałe ciśnienie), Δp-v (zmienne ciśnienie) oraz trybu stałych obrotów. Jest to szczególnie istotne w większych instalacjach CWU, gdzie często występują zawory regulacyjne.
Wilo-Stratos MAXO-Z – inteligentna kontrola pracy całego systemu
Najbardziej zaawansowane technologicznie pompy cyrkulacyjne nie ograniczają się jedynie do kontroli pracy samego urządzenia – umożliwiają zarządzanie całą instalacją. Doskonałym przykładem takiego rozwiązania jest Wilo-Stratos MAXO-Z (Rys. 4), zaprojektowana zgodnie z filozofią Smart – z myślą o współpracy z nowoczesnymi systemami automatyki i zaawansowanymi algorytmami regulacji.
Rys. 4. Pompa cyrkulacyjna Wilo-Stratos MAXO-Z oferuje najszerszy w swojej klasie zakres funkcji regulacyjnych dostępnych już w standardzie, z możliwością dalszej rozbudowy w zależności od potrzeb instalacji.
Przykładem praktycznej funkcji pompy Wilo-Stratos MAXO-Z jest tryb regulacji T-const., który współpracuje z czujnikiem temperatury zamontowanym w dowolnym punkcie instalacji CWU (Rys. 5). Umożliwia on utrzymanie wymaganej temperatury wody, zapewniając wysoki poziom komfortu i higieny zarówno podczas codziennej eksploatacji, jak i w trakcie dezynfekcji termicznej.
Dodatkowo, często wykorzystywaną funkcją jest Q-Limit, pozwalająca na ustawienie minimalnego i maksymalnego natężenia przepływu wody. Ograniczenie to ma na celu eliminację tzw. martwych stref w instalacji, które sprzyjają rozwojowi bakterii Legionella.
Rys. 5. Zarówno wersja pompy przeznaczona do wody grzewczej, jak i użytkowej, może współpracować z dwoma czujnikami temperatury: wbudowanym w korpusie pompy oraz zewnętrznym, lub z dwoma czujnikami zewnętrznymi – w zależności od wymagań instalacji.
Legionella to rodzaj bakterii, z których najbardziej znana jest Legionella pneumophila. Jest to gram-ujemna pałeczka, która naturalnie występuje w środowisku wodnym — w jeziorach, stawach, ale także w sztucznych instalacjach wodnych, takich jak: systemy wodociągowe, prysznice, klimatyzacje, jacuzzi, fontanny, baseny z podgrzewaną wodą
Do zakażenia dochodzi drogą wziewną, czyli przez wdychanie aerozolu wodnego (np. pary z prysznica), który zawiera bakterie. Nie przenosi się z człowieka na człowieka.
Legionella może powodować:
- Chorobę legionistów – ciężką postać zapalenia płuc, szczególnie groźną dla osób starszych i z osłabioną odpornością.
- Gorączkę Pontiac – łagodniejszą, grypopodobną chorobę, która zwykle ustępuje samoistnie.
